Сайлау учаскелері сайлаушыларды қабылдауға дайын

©

Еліміз үшін маңызы зор сайлау кезінде бақылау жүргізетін кәсіби бақылаушылар құрамы жасақталған. Қазір Маңғыстауда 223 сайлау учаскесі сайлаушыларды қабылдауға әзір. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен брифингте «Аманат» азаматтық платформасының облыстық штаб жетекшісі Ғалия Жалғасбай мен мобильді капитаны Ирина Проняева айтып берді. «Аманат» азаматтық платформасының негізгі миссиясы – кезектен тыс Президент сайлауының әділ әрі ашық өтуін, сайлауға дейінгі және сайлау барысындағы және кейінгі ахуалға қоғамдық мониторинг жүргізу. Бұл мониторинг 5 мақсат не­гізінде жүргізіледі. Біріншіден, сайлаудың тең деңгейде өт­кізілуі, екіншіден, сайлаушылардың өзі қалаған үміткеріне саналы түрде таңдап дауыс беруіне мүмкіндік жасау, үшіншіден, сайлаудың әділ және ашық өтуін қамтамасыз ету және оған тәуелсіз бақылаушылар тарапынан бақылау орнату, төртіншіден, үміткерлердің саяси немесе қоғам­дық қызметтерінің бағыт­-бағдарлары әр алуан болуына қарамастан қоғамның сарапшылар тарапынан барлық үміт­керлердің сайлауалды бағдарламаларымен танысу арқылы және олардың ортақ келісімге келіп бір таңдау жасауын жүзеге асыру, бесіншіден, кері байланыс, яғни қоғамның өзінің болашақ Президентіне өз аманаттарын тапсыруы. 9 маусым күні өтетін Президенттік сайлауға мониторинг жүргізу мақсатында арнайы байқаушылардың қатары жасақталып, олар заңды тұрғыда білімдерін жетілдірді. Жалпы облыста сайлау кезінде бақылау жүргізетін кәсіби байқаушылардың 223 құрамы бар. Олардың 40 пайызын жастар, 60 пайызын орта буын өкілдері құрап отыр. Тәуелсіз бақылаушылардың жүйесі облыста алғаш рет ұйымдастырылып отырғандықтан ауқымы да кең. Сондай­-ақ мобильдік капитандар мен байқаушы топтарды оқыту облыс көлемінде жүзеге асып, штаб өкілдері ауыл­аудандарды аралап бірнеше рет кездесу өткізді. Қазіргі уақытта сайлау учаскелері мүшелерінің тең жартысы жаңарған. Сайлау комиссияларының құрамы дауыс берушілердің санына қарай 5­-тен 11 адамға дейін көбейеді, ал «аманаттықтар» ешбір кандидатқа жақтас бола алмайды. - «Аманат» азаматтық платформасының өңірлік штабы 7 мүшеден құралды. Штаб өз жұмысын жүргізіп жатыр. Тұжырымдамаға сәйкес тәуелсіз бақылаушылар жүйесін құру үшін оларды оқытумен айналысатын он мобильдік капитан дайындалды. Олар аудан­ауылдарды аралап, шеберлік сағаттарын өткізіп, тәжірибелерімен бөлісуде. Қазіргі уақытта бір облыстық, жеті аумақтық сайлау комиссияларының құрамына біріккен 223 учаскі саяси науқанға толықтай дайын. Бұл жұмыстардың барысы біздің қоғамдық бақылау тарапынан жүргізілді. Сайлауға дейінгі жұмыстар түгелге жуық іске асырылған. Сайлау учаскелеріне барғанда жасалған жекелеген ескертулер қайтадан қаралатын болады. Сайлауға дейінгі жұмыстарда өрескел заң бұзушылықтар болған жоқ. Біздің  аңғарғанымыз, осы жолы облыстағы 223 сайлау учаскесінің 50 пайыздан астамының жаңартылуы. Онда республикадағы белгілі 6 саяси партияның өкілдері қатыстырылып отыр. Мұнымен қоса, сайлау комиссиялары үшін сайлау кезінде олардың міндеттері мен құқықтарын түсіндіруге бағытталған бірнеше кездесулер, семинарлар өткізілді. Сайлауға дейінгі жұмыстарға бақылау жүргізетін бақылаушылардың құрамы, саны 223 бола тұра, оның 40 пайызы жастар және 60 пайызы – белсенді қыз­келіншектер. Сондай­-ақ сайлаудың барысына қоғамдық бақылауды жүргізуді көмектескен біздің облыстағы ондаған қоғамдық ұйым бар. Қазақстанда тұңғыш рет тәуелсіз бақылаушылардың жүйесі алғаш рет ұйымдастырылып жатқандықтан бұл қызметтің ауқымы да үлкен, міндеттері де зор. Біздің мобильді капитандарымыз бен бақылаушы топтарымыз жекелеген штабтарда сенімді өкілдермен кездесу өткізді. Әсіресе осы ретте барлық кандидаттарға теңдік жағдайда мүмкіндік жасалғанын айта кеткеніміз жөн, – деді «Аманат» азаматтық платформасының облыстық штаб жетекшісі Ғалия Жалғасбай. Мобильді капитан Ирина Проняеваның айтуынша, тре­нингтің мақсаты – сайлау, сайлау уақытында бақылаушы­лардың құқықтары мен міндеттерін, аумақтық сайлау комиссияларымен өзара қатынас механизмі, ОСК, үміткерлер штабтары, бұзушылық тіркелген жағдайдағы бақылаушылар әрекеттері туралы өзекті құқықтық ақпараттарды жеткізу. - Мұндай тренингтер адал да ашық сайлау үшін өткізіледі. Тәуелсіз бақылаушыларға оның міндеттері мен құқықтары айтылады. Оларға сайлау уақытында не істеу керектігі, қалай бақылау жүргізу және заң бұзушылық болса қалай әрекет ету қажеттігі үйретіледі. Тренинг бағдарламасы халықаралық стандаттарға сай. Соңынан барлық қатысушыларға сертификаттар мен «Бақылаушы блокноты» беріледі, – деп атап өтті мобильді капитан. «Алас» құқықтық қолдау орталығы» қоғамдық қорының директоры Ирина Проняева алғаш рет «мобильді капитан» болып отыр. Ол өз қалауымен «Аманат» бағдарламасына қатыстуды көздеген екен. Басқа да қоғам белсенділері секілді ол да осы міндетті азаматтық парыз деп біледі. «Аманат» азаматтық платформасының өңірлік штабы барлық сайлау учаскелерінде жұмыс істейтін бақы­лаушыларды даярлаумен айналысады. Кандидаттардың қызметтерінің әр түрлілігіне қарамастан, тең деңгейде бір таңдау жасауды мониторинг жүзеге асырады. Сонымен қатар әрбір азамат өзі таңдаған президентіне жеке аманатын тапсырады.

Жайық НАҒЫМАШ