Шетпедегі карьер мәселесі түйінделді

Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары Бақытжан Қашақовтың Шетпе ауылын шаң-тозаңнан тазарту жөніндегі бекіткен жоспарына сәйкес, тас уатқыш және басқа да инфрақұрылымдық қондырғыларды Шетпе ауылынан 10 шақырым жерге үстіміздегі жылдың 25 қарашасына дейін көшіру жөнінде тапсырма берілді. Сонымен бірге шаң көтеретін материалдар тасымалданып келген 2 автожол жабылады, - деп хабарлайды mangystaumedia.kz сайты Маңғыстау облысы экология департаментінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Маңғыстау ауданына қарасты Шетпе ауылының тұрғындары мен қоғам белсенділері шебін өндіретін карьерлерден көтерілетін шаң адам денсаулығына айтарлықтай зиян келтіретінін 10-15 жылдан бері айтып, шағымданып келді. Соңғы жылдары карьер саны артып, мәселе ұшыға түскен еді. Адам денсаулығымен қоса, қоршаған ортаға келіп отырған кесапат әлеуметтік желілерде қызу талқыға түскен болатын. Шетпе ауылына жақын орналасқан бірнеше карьерге тексеру жүргізіліп, тиісті шара қолданылды. Прокурорлық әрекет ету актісі нәтижесінде, Маңғыстау облысы экология департаменті «МКДСМ» АҚ, «ТАС» ЖШС, «Теміртас-1» ЖШС, «Аян-Ақтау» ЖШС, «ДИС» ЖШС және «Бай-Бег» ЖШС шебін өндіретін карьерлерге ҚР экологиялық заңнамаларының сақталуы жөнінде жоспардан тыс тексерулер жүргізді. МО экология департаментінің мәлімдеуінше, инспекторлық тексеру нәтижесінде 6 карьер тарапынан экологиялық заңнамалардың өрескел бұзылуына жол берілгендігі анықталған. «МКДСМ» АҚ-ында тас құрылысын өңдеу жұмыстарын жүргізу кезінде мемлекеттік экологиялық сараптама қорытындысы және экологиялық рұқсатнама болмай шыққан. Жобалық шешімдер бойынша шаң басу шаралары жүргізілмеген. ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 332 және 328 баптары сақталмаған. Орын алған заң бұзушылықтар үшін кәсіпорынға жалпы сомасы 430 000 теңгеге жуық көлемде айыппұл салынды. Сонымен қатар шығын мөлшері 1 080 000 теңгені құрап отыр. Сондай-ақ, МО экология департаментінің баспасөз қызметінің ақпаратынша, "МКДСМ" АҚ-ының экологиялық құжаттамаларын қайтару жөнінде сотқа талап-арыз беріліп, қалған 5 кәсіпорынға қатысты экологиялық құжаттарды кері қайтару, тас уатқыш қондырғыларды және тас өндіруді тоқтату жөнінде талап-арыз енгізілген. «ТАС» ЖШС-не 151 500 теңге айыппұл төлеу міндеттеліп, келтірілген шығын көлемі 642 954 теңгені құраған. «Теміртас-1» ЖШС бюджетті 252 500 теңгемен толықтырады, келтілірген шығын сомасы 582 959 теңге болып отыр. «Аян-Ақтау» ЖШС 151 500 теңге айыппұл төлейді, келтірілген шығын мөлшері 115 083 теңгені көрсетті. «ДИС» ЖШС бюджет қазынасын 126 250 теңгемен толықтырады. «Бай-Бег» ЖШС 126 250 теңге айыппұл төлейтін болды, ал бұл кәсіпорын 2 335 038 теңге көлемінде шығын келтірген. Алдағы уақытта басқа да карьерлерге талдау жасалып, прокурорлық әрекет ету актісі нәтижесінде ҚР экологиялық заңнамаларының орындалысы жөнінде 12 карьерге тексеру жүргізу жоспарланып отыр. Атап айтқанда «Бузачи нефть», «Строй Деталь», «АтырауИнжТехноЦентр», «Шетпе Тас», «Royal Stone Group», «Тупкараган», «Азия Тас-1000», «Сапсан», «Ержурек Холдинг», «Казына-Мангыстау», «Самгау карьер» және «Алтын Арка-XXI» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері. Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданына қарасты Шетпе ауылында құрылыс тастарын өндіруші жалпы 28 кәсіпорын бар. Мекемелер тасты уақтау нәтижесінде дайын шебін алып отыр. Шетпе ауылы карьерлердің дәл ортасында деуге болады. Күнделікті шебін өндіру, жарылыс, тиеу-түсіру мен тасымалдаудың нәтижесінде жиі көтерілетін шаң мәселесін талқыға салғалы биыл бірнеше жыл. Осыдан бір жарым ай бұрын, яғни қыркүйектің 4-і күні МО әкімінің орынбасары Бақытжан Қашақовтың Шетпе ауылына жасаған жұмыс сапары барысында карьерлерді ауылдан алыс маңға көшіру мәселесі қаралған еді. Бақытжан Аманжолұлы бір ай уақыт ішінде басқа жолдың салынып, тас уатқыш техникаларды көшіруді тапсырған болатын.

Махаббат НҰРЖАНҚЫЗЫ

Суреттердің авторы Талант ҚҰСАЙЫН

[gallery td_select_gallery_slide="slide" ids="63675,63669"]