ЖИТС-тың алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі Маңғыстау облыстық орталығының эпидемиолог дәрігері Жазира Қазиева жеткізген мәліметке сүйенсек, ЖИТС-тың алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі Маңғыстау облыстық орталығында 2023 жылдың 8 айлық есебі бойынша АИТВ инфекциясымен 55 адам тіркелді. Оның ішінде 9-ы–шетел азаматтары, қалған 46 науқас–Қазақстан Республикасының азаматтары. Ал, 2022 жыл бойынша 60 жағдай тіркелген болатын. Оның 4-уі шетел азаматтары, 56 науқас Қазақстан Республикасы азаматтары болды. 2023 жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда 5 жағдайға аз тіркелген. Ж.Қазиеваның айтуынша, бұл орталық мамандары жүргізген алдын алу шараларының тиімділігінің нәтижесі.
АИТВ-адамның иммунтапшылығы вирусының,яғни адамның иммунды жүйесін зақымдайтын вирус.Адамның иммундық жүйесін зақымдай отырып, басқа инфекцияның дамуына ықпал етеді. Өйткені адамның иммундық жүйесі әлсіз болғандықтан, ауру туғызатын микророрганизмдермен күресуге қабілеті төмендейді. АИТВ-инфекциясын жұқтырған адам сау адамға мүлдем қауіп тудырмайды. АИТВ-инфекциясы 3 жол арқылы беріледі; қан арқылы, жыныстық қатынас анасынан баласына жүктілік, босану кезінде және ана сүтімен.
Бастапқыда ауру білінбейді. Көпшілік жағдайда адам АИТВ жұқтырған және басқаға қауіп төндіретінін біле бермейді. адамда ешбір ауру белгілері байқалмауы не қысқа мерзімді тұмауға ұқсас белгілері пайда болуы мүмкін (дене қызуы көтеріледі, тері бетінде бөртпелер шығады, лимфа түйіндерінің ұлғаюы,іш өтуі байқалады). Вирус жұқтырған адам көп жыл бойыөзін сау адамдай сезінеді. АИТВ-инфекциясын жұқтырғанын тек зертханалық қанын тексеру арқылы анықтайды. Зертханалық тексеру нәтижесі оң болған жағдайда, өз статусынан хабар алған адамда көп жағдайда, эмоционалды-депрессия, үмітсіздік, ашуланшақтық, өзін-өзі бағалаудың төмендеуі, ұйқының бұзылуы деген психологиялық салдар пайда болады. Яғни,психологиялық деңгейдегі өзгерістер болуы мүмкін.
-АИТВ жұқтырған науқастарға Маңғыстау облыстық АИТВ-инфекциясының алдын алу орталығы мамандары медициналық, әлеуметтік, психолог маманымен психологиялық көмек және қолдау көрсетіледі. Облыс көлемінде 2023 жылдың 8 айында 222 АИТВ-мен өмір сүретін адамдарға әлеуметтік- материалдық көмек көрсетілді. АИТВ-инфекциясының зертханалық нәтижелері оңболғанпациенттер,диспансерлік есепке алынып, кейін антиретровирустық терапиясын (әрі қарай –АРТ) қабылдауға инфекционист дәрігерлер кеңес береді. Оларға АРТ препаратын қабылдау барысында вирустық жүктемесі анықталмайтындай болып, ұзақ өмір сүріп , дені сау ұрпақ әкелуге болатыны түсіндіріледі. Психоәлеуметтік кеңес беру кабинеті дәрігерлері арқылы науқастарға медициналық тексерістен өтуге анонимді, құпия түрде көмек көрсетіледі. Мысалы, 2022 жылғы деректер бойынша «Маңғыстау облыстық АИТВ-инфекцияларының алдын алу орталығы» психолог кабинетінен 260 науқасқа, ал 2023 жылдың 8 айы ішінде 240 науқасқа психологиялық көмек көрсетілді. Сондықтанда егер сізге «АИТВ-инфекциясымен» бетпе-бет келуге тура келсе, онда бұл «өлім жағдайына» әкеледі деген емес. Бұл сіздің организміңізде вирус бар екенін, ол Сіздің айналаңыздағыларға ешқандай қауіп төндірмейтінін біліңіз. Бүгінде вирусқа қарсы дәрілік препараттар бар, олар вирусты бақылауға алып және АИТВ-инфекциясының ЖИТС кезеңіне ауысуын тежейді. Есіңізде болсын: АИТВ-диагнозымен адам ұзақ өмір сүруіне болады. АИТВ-инфекциясы қол алысқанда, жөтелгенде, түшкіргенде, бассейн, монша, әжетханаға барғанда, жәндіктер шағып алғанда, достық сүйісулер арқылы, ыдыс, киім, төсек орын арқылы, үй жануарларымен қарым-қатынаста, азық-түлік арқылы басқа адамға жұқпайды. Инфекция ерте сатысында анықталған жағдайда созылмалы аурулардың бірі сияқты дәрі қабылдап, ұзақ өмір сүруге, отбасы құруға мүмкіндік бар. АИТВ жұқтырғандардың өмірін, психологиялық салдардың ауыр болмауына қоғамның әсері зор болғандықтан, халықтың осы салада білімді болуы маңызды,-дейді дәрігер.
Редакциялық пікір мақала авторлары мен оқырмандардың пікірлеріне сәйкес келмеуі мүмкін. Жазба және пікірлердегі ақпараттың дұрыстығы үшін авторлардың өздері жауапты.
